Het door het CBS gepubliceerde inflatiecijfer wordt gebruikt om een inflatiecorrectie toe te passen op salarissen, uitkeringen, de hoogte van het minimumloon en de prijzen van producten en diensten. Behoorlijk bepalend dus, er zijn echter beperkingen aan de manier waarop dit cijfer wordt berekend.
Het gemiddelde bestedingsgedrag van alle huishoudens samen bepaalt het gewicht van de verschillende producten en diensten bij het meten van de CPI en dus de inflatie. Wil de je werkelijke prijsinflatie meten, dan kan dat alleen door te kijken naar het bestedingspatroon van een specifieke groep, of liever nog gebaseerd op individuele uitgaven.
Bovendien zou het cpi eigenlijk alle uitgaven van consumenten moeten bevatten, zo wordt een koophuis minimaal meegenomen. Het CBS ziet dit niet als “consumptie voor consumenten”, maar als “investering” of “aftrekpost”. Voor die keuze is iets te zeggen, maar de inflatie blijft al jaren behoorlijk achter op woningprijzen (en de huurprijzen). Ook de prijzen van andere assets zijn de afgelopen jaren enorm gestegen, waardoor de koopkracht en het besteedbaar inkomen van de consument harder daalt dan het inflatiecijfer doet vermoeden. Het inflatiecijfer gebruiken als leidraad, voor bijvoorbeeld het onderhandelen over loonsverhogingen door vakbonden, lijkt dus ten koste van de koopkracht te gaan.
Om het inflatiecijfer goed te interpreteren is ook kennis van de meetmethode nodig. Inflatie wordt over het algemeen gerapporteerd aan de hand van een jaar-op-jaarmutatie (j-o-j) “het prijspeil t.o.v. twaalf maanden geleden”. Een leek zal niet snel beseffen dat een dalende inflatie ook het resultaat kan zijn van de snelle stijging van de prijzen een jaar eerder (het basiseffect).
De inflatie meten is complex en nooit helemaal objectief. De keuze wat wel of niet mee te nemen en met welke wegingsfactor is lastig te bepalen. Nu we steeds meer diensten i.p.v. producten afnemen, denk aan gratis apps of een netflix abonnement, is het meten en vergelijken alleen maar lastiger geworden.
Zelf zal ik op deze website de inflatiecijfers voor verschillende doelgroepen publiceren, zodat op z`n minst de verschillen daarin inzichtelijker worden.